Ομάδα Α (κατανόηση)
Κείμενο 1, Ηρόδοτος (γη και ύδωρ)
από τον κόσμο…
Το απόσπασμα αναφέρεται στην πρώτη επιχείρηση του Δαρείου Α΄ να επεκταθεί στην Ευρώπη (513 πΧ). Ο περσικός στρατός έφθασε ως τον Δούναβη, αλλά κατέλαβε και όλη την Θράκη και Μακεδονία. Ο Μεγάβαζος είναι Πέρσης στρατηγός, οι Παίονες θρακικό φύλο.
… στο κείμενο…
Μεγάβαζος δὲ ὡς ἐχειρώσατο τοὺς Παίονας, πέμπει ἀγγέλους ἐς Μακεδονίην ἄνδρας ἑπτὰ Πέρσας, οἳ μετ᾽ αὐτὸν ἐκεῖνον ἦσαν δοκιμώτατοι ἐν τῷ στρατοπέδῳ· ἐπέμποντο δὲ οὗτοι παρὰ Ἀμύντην αἰτήσοντες γῆν τε καὶ ὕδωρ Δαρείῳ βασιλέι. (…)
οἱ ὦν Πέρσαι οἱ πεμφθέντες οὗτοι παρὰ τὸν Ἀμύντην ὡς ἀπίκοντο, αἴτεον ἐλθόντες [ἐς ὄψιν τὴν Ἀμύντεω] Δαρείῳ βασιλέι γῆν τε καὶ ὕδωρ. ὁ δὲ ταῦτά τε ἐδίδου καὶ σφεας ἐπὶ ξείνια καλέει, παρασκευασάμενος δὲ δεῖπνον μεγαλοπρεπὲς ἐδέκετο τοὺς Πέρσας φιλοφρόνως. ὡς δὲ ἀπὸ δείπνου ἐγένοντο, διαπίνοντες εἶπαν οἱ Πέρσαι τάδε. «ξεῖνε Μακεδών, ἡμῖν νόμος ἐστὶ τοῖσι Πέρσῃσι, ἐπεὰν δεῖπνον προτιθώμεθα μέγα, τότε καὶ τὰς παλλακὰς καὶ τὰς κουριδίας γυναῖκας ἐσάγεσθαι παρέδρους. σύ νυν, ἐπεί περ προθύμως μὲν ἐδέξαο μεγάλως δὲ ξεινίζεις, διδοῖς δὲ βασιλέι Δαρείῳ γῆν τε καὶ ὕδωρ, ἕπεο νόμῳ τῷ ἡμετέρῳ».
Ηρόδοτος, Ιστορία 5 (Τερψιχόρη) 17-18
Ομάδα Α (κατανόηση)
Α. Πριν μελετήσετε το κείμενο, ψάξτε στο Ίντερνετ για τη σημασία της φράσης «γη και ύδωρ». Γράψτε μία σύντομη παράγραφο (60-80 λέξεις) με τις παρακάτω πληροφορίες: Τι σημαίνει η φράση; Χάρη σε ποιο ιστορικό περιστατικό κυρίως έγινε γνωστή; Ποια σημασία μπορεί να έχει σήμερα για μας;
Β1. Ποιες ενέργειες κάνει ο Μεγάβαζος; Ποια αποδίδεται με δευτερεύουσα χρονική πρόταση; Ποια με κύρια;
Β2. Ποιο σκοπό έχουν οι Πέρσες που στάλθηκαν στον Αμύντα; Με ποιον τρόπο δηλώνεται ο σκοπός στο κείμενο;
Β3. Πώς αντιδρά ο Αμύντας στο αίτημα των Περσών; Πώς συμπεριφέρεται στους απεσταλμένους; Βρείτε τις τρεις κύριες προτάσεις που απαντούν στα ερωτήματα.
Β4. Τι κάνουν οι Πέρσες απεσταλμένοι;
Β5. Μπορείτε να αποδώσετε στη νεοελληνική τα λόγια των Περσών;
Γ. Συγκρίνετε όσα βρήκατε για την ερώτηση Α με όσα καταλάβατε απαντώντας στις ερωτήσεις Β. Νομίζετε ότι περιστατικά όπως αυτό που αφηγείται ο Ηρόδοτος στο συγκεκριμένο απόσπασμα θα πρέπει να διδάσκονται και να σχολιάζονται;